Badania bezpieczeństwa urządzeń elektrycznych
Badania bezpieczeństwa urządzeń elektrycznych i spawalniczych obejmujące pomiary pozwalające ocenić stan ochrony przeciwporażeniowej oraz podstawowe parametry związane z bezpiecznym użytkowaniem sprzętu.
Urządzenia elektryczne • elektronarzędzia • przedłużacze • urządzenia spawalnicze • badania PAT
Co obejmują badania bezpieczeństwa
Zakres badań dobierany jest do konstrukcji urządzenia, jego klasy ochronności oraz sposobu zasilania. W zależności od rodzaju sprzętu wykonywany jest odpowiedni zestaw pomiarów pozwalający ocenić skuteczność zastosowanych środków ochrony.
Ciągłość przewodu ochronnego
Pomiar rezystancji połączenia ochronnego pozwalający sprawdzić ciągłość oraz jakość połączenia dostępnych części przewodzących z przewodem ochronnym.
Rezystancja izolacji
Pomiar stanu izolacji pomiędzy obwodami czynnymi a dostępnymi częściami urządzenia, wykonywany z uwzględnieniem jego konstrukcji i klasy ochronności.
Prądy upływu
Pomiar prądów mogących pojawiać się podczas normalnej pracy urządzenia, wykonywany odpowiednią metodą zależnie od rodzaju badanego sprzętu.
Próba funkcjonalna
Sprawdzenie działania urządzenia w warunkach pracy oraz, gdy jest to zasadne, pomiar podstawowych parametrów takich jak pobór prądu, moc lub napięcie.
Jakie urządzenia mogą być objęte badaniami
Elektronarzędzia
Wiertarki, szlifierki, pilarki, elektronarzędzia warsztatowe, ładowarki do akumulatorów oraz inne przenośne urządzenia zasilane z sieci.
Urządzenia elektryczne
Sprzęt wykorzystywany w zakładach produkcyjnych, warsztatach, biurach oraz zapleczu technicznym, w tym urządzenia przenośne i stacjonarne.
Przedłużacze i przewody zasilające
Przedłużacze, przewody przyłączeniowe, listwy zasilające oraz inne wyposażenie wykorzystywane do zasilania urządzeń elektrycznych.
Urządzenia spawalnicze
Spawarki i źródła spawalnicze wymagające okresowej kontroli bezpieczeństwa elektrycznego oraz sprawdzenia parametrów charakterystycznych dla tego rodzaju wyposażenia.
Jak często wykonywać badania PAT
Częstotliwość badań powinna być dostosowana do rodzaju urządzenia, intensywności jego użytkowania oraz warunków, w których pracuje. Sprzęt użytkowany w suchych i stabilnych warunkach, np. urządzenia biurowe, może być kontrolowany rzadziej – często przyjmuje się okres około 12–24 miesięcy.
W przypadku elektronarzędzi i wyposażenia używanego w warsztatach lub zakładach produkcyjnych częściej stosuje się okresy rzędu 6–12 miesięcy. Urządzenia intensywnie eksploatowane, narażone na wilgoć, pył, uszkodzenia mechaniczne lub pracujące w trudnych warunkach mogą wymagać kontroli nawet co 3–6 miesięcy.
Termin kolejnego badania powinien być ustalany z uwzględnieniem oceny ryzyka, historii urządzenia, zaleceń producenta oraz wymagań obowiązujących w danej organizacji.
Badania urządzeń spawalniczych
Urządzenia spawalnicze wymagają rozszerzonego zakresu kontroli bezpieczeństwa elektrycznego. Oprócz standardowych pomiarów stosowanych dla urządzeń elektrycznych możliwe jest sprawdzenie parametrów charakterystycznych dla źródeł spawalniczych.
Napięcie stanu jałowego
Pomiar napięcia wyjściowego urządzenia spawalniczego w stanie bez obciążenia, pozwalający zweryfikować jeden z parametrów istotnych dla bezpieczeństwa użytkowania.
Prąd upływu obwodu spawania
Pomiar prądu upływu występującego w obwodzie spawania, wykonywany w ramach kontroli bezpieczeństwa urządzenia.
Pierwotny prąd upływu
Pomiar prądu upływu po stronie obwodu pierwotnego urządzenia spawalniczego.
Badania urządzeń spawalniczych mogą być wykonywane z uwzględnieniem wymagań PN-EN IEC 60974-4 dotyczącej okresowej kontroli i badań sprzętu do spawania łukowego.
Jak przebiega badanie
Identyfikacja i oględziny
Przed rozpoczęciem pomiarów sprawdzany jest rodzaj urządzenia, jego klasa ochronności, sposób zasilania oraz stan elementów mających znaczenie dla bezpieczeństwa użytkowania.
Dobór zakresu pomiarów
Na podstawie konstrukcji urządzenia dobierany jest odpowiedni zestaw pomiarów. Zakres może różnić się w zależności od klasy ochronności, sposobu wykonania oraz przeznaczenia sprzętu.
Wykonanie pomiarów
Wykonywane są pomiary odpowiednie dla badanego urządzenia, m.in. rezystancji przewodu ochronnego, rezystancji izolacji, prądów upływu oraz – gdy jest to zasadne – próba funkcjonalna.
Ocena i dokumentacja
Po zakończeniu badania przygotowywana jest dokumentacja, a urządzenie zostaje oznaczone etykietą zawierającą informacje dotyczące statusu badania oraz terminu kolejnej kontroli.
Zaplecze pomiarowe
Sonel PAT-96
Badania wykonywane są przy użyciu miernika bezpieczeństwa sprzętu elektrycznego i spawalniczego Sonel PAT-96, umożliwiającego realizację pomiarów stosowanych przy kontroli urządzeń elektrycznych, elektronarzędzi, przedłużaczy oraz urządzeń spawalniczych.
Miernik pozwala m.in. na pomiar rezystancji przewodu ochronnego, rezystancji izolacji, prądów upływu, parametrów funkcjonalnych oraz wielkości charakterystycznych dla urządzeń spawalniczych.
Mobilne badania PAT
Badania bezpieczeństwa mogą być wykonywane bezpośrednio w siedzibie Klienta. Rozwiązanie to jest szczególnie wygodne przy większej liczbie urządzeń, ponieważ pozwala ograniczyć transport wyposażenia oraz czas jego wyłączenia z użytkowania.
Zakres i termin realizacji ustalane są z uwzględnieniem rodzaju sprzętu, liczby urządzeń oraz organizacji pracy w danym zakładzie. Pomiary mogą być prowadzone partiami, tak aby możliwie ograniczyć wpływ badań na bieżące użytkowanie wyposażenia.